Pensioen in eigen beheer?!

In het verleden hebben veel directeuren-grootaandeelhouders (DGA’s) pensioen opgebouwd binnen de eigen B.V. Echter aan dit systeem van pensioen in eigen beheer zaten een aantal grote knelpunten. Door het verschil in fiscale en commerciële waardering van de opgebouwde pensioenrechten was het voor veel DGA’s vaak lastig om dividend uit te kunnen keren. Ook bij echtscheiding kon men in de problemen komen wanneer een deel van de pensioenrechten van de ex-partner tegen de hogere commerciële waarde moest worden verdeeld.

Als oplossing heeft de wetgever ervoor gekozen om de opbouw van het pensioen in eigen beheer per 1 juli 2017 af te schaffen. Daarbij is ook een overgangsregime gekomen voor een periode van drie jaar waarbij een drietal oplossingen worden gegeven (Wet uitfasering pensioen in eigen beheer);

  1. Ongewijzigd voortzetten

In deze variant blijft het opgebouwde pensioen in eigen beheer bestaan. De huidige regels blijven dan gelden. Er kan echter vanaf 1 juli 2017 geen verdere opbouw aan het eigenbeheerpensioen meer plaatsvinden. De jaarlijkse actuariële oprenting van de reeds opgebouwde pensioenrechten is wel verplicht en, afhankelijk van de pensioentoezegging, is mogelijk ook jaarlijkse indexering nodig.

Het verschil tussen de commerciële en fiscale waarde van de pensioenaanspraak blijft bestaan. Op pensioeningangsdatum zal de B.V. de pensioenreservering aan de DGA gaan uitkeren, zoals dit is vastgelegd in de pensioenovereenkomst.

Bij deze variant blijft onder andere de beperking tot het doen van dividenduitkeringen (dividendtoets) bestaan.

  1. Afkoop van pensioen in eigen beheer

Hierbij mag zonder fiscale gevolgen de opgebouwde pensioenaanspraak worden afgestempeld naar fiscale waarde. Een deel van de pensioenaanspraak (het verschil tussen commerciële en fiscale waarde) wordt prijsgegeven. Vervolgens kan het pensioen tegen de fiscale waarde worden afgekocht met een belastingkorting. Deze korting bedroeg in 2017 34,5%, in 2018 25% en in 2019 bedraagt de korting nog 19,5%.

In deze variant moet er wel rekening mee worden gehouden dat er direct moet worden afgerekend met de fiscus. In veel situaties ontbreekt hiervoor de liquide middelen.

  1. Omzetten in een oudedagsverplichting

In deze variant worden de opgebouwde pensioenrechten in eigen beheer omgezet in een oudedagsverplichting (ODV). Ook hierbij vindt eerst zonder fiscale gevolgen de afstempeling van de pensioenaanspraak plaats naar de fiscale (balans)waarde. Deze afgestempelde pensioenaanspraak wordt vervolgens omgezet in een spaarverplichting voor de oude dag. Deze omzetting kan tot uiterlijk 31 december 2019.

Bij deze mogelijkheid hoeft niet direct te worden afgerekend en blijft het geld en de pensioenaanspraak binnen de B.V. Na omzetting in de oudedagsverplichting is geen verdere opbouw meer mogelijk. Wel moet de oudedagsverplichting tot pensioendatum worden opgerent tegen de voorgeschreven marktrente.

De oudedagsverplichting is een spaarregeling bij de eigen B.V. Het rendement op sparen is momenteel erg laag. De oudedagsverplichting zal daardoor met de jaarlijkse oprenting niet hard groeien. Het is dus onzeker hoeveel ‘pensioen’ uw B.V. later aan de DGA gaat uitkeren.

Bij het bereiken van de pensioendatum ontvangt de DGA vanuit de B.V. gedurende twintig jaar oudedagsuitkeringen. Belastingheffing vindt pas plaats in die uitkeringsfase. Gaan de uitkeringen eerder in dan de AOW-gerechtigde leeftijd (maximaal vijf jaar vóór die leeftijd), dan moet de twintigjaarstermijn worden verlengd met die extra jaren.

Belangrijk om te vermelden is dat de (gewezen) partner schriftelijk moet instemmen met de omzetting van het pensioen in eigen beheer in een oudedagsverplichting. Deze instemming is ook noodzakelijk wanneer er huwelijkse voorwaarden zijn opgenomen waarin is vastgelegd dat de partner bij echtscheiding geen aanspraak heeft op pensioen. De partner geeft bij de omzetting van het pensioen in eigen beheer namelijk de toekomstige rechten op (de vaak hogere commerciële waarde van het) partnerpensioen bij echtscheiding en overlijden van de DGA prijs.

 

Bas Gaertner / RB

Posted in: